Đó là câu hỏi do trang thông tin Le Petit Journal đặt ra sau khi một cuộc khảo sát gần đây cho thấy người tiêu dùng ở Thái Lan thường quen ăn những món quá ngọt, quá mặn hay quá béo. Ngoài một chế độ ăn uống với nhiều món ăn đường phố (street food), dường như người Thái cũng ít quan tâm đến các vấn đề dinh dưỡng và điều đó khiến các cơ quan y tế trong nước lo ngại, tìm cách khắc phục tình trạng này.
Khách hàng đang ăn « Bamee Jom Palang - Mì năng lượng », tại một trong những quầy hàng ăn đông đúc nhất ở chợ Rotfai, Bangkok, Thái Lan. Ảnh chụp ngày 22/10/2015. AP - Sakchai Lalit
Ẩm thực Thái Lan có nhiều món thật ngon, điều đó không cần phải bàn cãi. Theo Le Petit Journal, các món ăn nổi tiếng như pad thai, gỏi đu đủ som tam, thịt xào húng quế pad krapao, súp chua ngọt tom yum, cà ri nước cốt dừa massaman, chưa kể đến các món tráng miệng như xôi xoài hay khanom sot sai (một loại bánh gói là chuối có nhân dừa và đường thốt nốt) ….. hầu hết các món này đều được bán ngoài đường phố với giá khoảng 50 baht, trong các chợ đêm hay trên các quầy hàng ban ngày gần các trạm xe công cộng (BTS hoặc MRT).
Vào giờ tan sở làm, người tiêu dùng Thái Lan khi không muốn nấu cơm nhà, chỉ cần ghé qua các quầy hàng này để mua đủ loại món dành cho bữa ăn tối. Tuy nhiên, ngoại trừ giá đỗ, trứng gà và một chút thịt, phần lớn còn lại của món « pad thai » vẫn là hủ tiếu xào với nước xốt me. Vấn đề ở đây theo Le Petit Journal, là một khẩu phẩn pad thai ngoài nước mắm và tương me dầm, lại có đến 3 muỗng canh đường nâu (tương đương với khoảng 36 gram đường) trong khi Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo không nên dùng quá hai muỗng canh đường (25 gram mỗi ngày). Chỉ một món ăn thôi mà thục khách cũng đã vượt quá lượng tiêu thụ đường tối đa hàng ngày.
Một cuộc khảo sát gần đây của Cơ quan Hỗ trợ Dịch vụ Y tế DPS (Departement Health Service Support) cho thấy, hầu hết người Thái thường xuyên tiêu thụ thực phẩm có nhiều đường, muối hay chất béo, góp phần làm gia tăng các bệnh mãn tính như tiểu đường hay huyết áp cao. Được thực hiện hồi đầu năm 2026 với hơn 50 ngàn người tham gia trực tuyến, kết quả khảo sát cho thấy hơn một nửa (53%) người tiêu dùng thường xuyên ăn các món chiên rán có nhiều muối và giàu chất béo. Mỗi tuần ba lần, đa số người tiêu dùng (65%) cũng thích ăn các món như gỏi đu đủ som tam, xà lách trộn chua cay (yam moo) hoặc thịt bò tái băm trộn sả (lap neua). Ngoài ra, phần lớn người tham gia (56%) thường xuyên dùng các loại đồ uống có nhiều đường như trà sữa, chè Thái, hoặc nước ngọt với topping trái cây.
Điều đáng lo ngại hơn, theo kết quả khảo sát, là chỉ có 19% số người được hỏi ý kiến, mới hiểu biết về các vấn đề sức khỏe liên quan đến việc ăn các món quá mặn, trong khi 35% người tham gia lại ít có ý thức về những rủi ro của các loại thực phẩm có nhiều đường và chất béo. Chính những thói quen ăn uống được cho là « thiếu lành mạnh » đang làm gia tăng các chứng bệnh mãn tính như tiểu đường, huyết áp cao và bệnh tim mạch
Dân Thái ăn hơn 7 muỗng canh đường mỗi ngày
Theo các chuyên gia y tế, không nên tiêu thụ quá 2 muỗng canh đường (25 gram) mỗi ngày. Thế nhưng, mức tiêu thụ đường trung bình của người Thái Lan lại đạt mức 7 muỗng mỗi ngày (tương đương với 88 gram) tức cao hơn gấp ba lần mức khuyến nghị. Do vậy theo trang thông tin Le Petit Journal, ẩm thực Thái có nhiều món ngon như "pad thai", nhưng thí quen ăn uống ấy không phải lúc nào cũng tốt cho sức khỏe.
Trước tình trạng này, Bộ Y tế Thái Lan đã phát động hồi đầu năm 2026 chiến dịch « Normal Swetness = 50% » nhằm mục đích giảm một nửa lượng đường (từ 100% xuống còn 50%) xem tỷ lệ này mới thực sự là độ chuẩn. Bốn tập đoàn tư nhân trong đó có Café Amazon và CP All đã hưởng ứng chiến dịch này, một sáng kiến nhằm khuyến khích người tiêu dùng dần dần thay đổi thói quen ăn uống.
Về phía các món mặn, lượng muối trung bình tiêu thụ hàng ngày tại Thái Lan đạt mức 3650 mg, tức cao hơn mức khuyến nghị là 2500 mg mỗi ngày. « Thủ phạm » đầu tiên vẫn là các loại mì ăn liền, đạt mức 970 mg muối mỗi ngày, chưa kể đến nhiều loại món ăn nhanh (fast food) làm sẵn như burger, pizza hay các loại đồ hộp đều chứa một lượng muối đáng kể, hầu tạo thêm hương vị « đậm đà ». Người tiêu dùng ít khi nào nhìn thấy lượng muối này nhưng vẫn tiêu thụ đều đặn trong mỗi bữa ăn.
Một lượng muối quá cáo thường dẫn đễn các triệu chứng như tăng huyết áp, bệnh tim mạch và trong những trường hợp nghiêm trọng nhất là chứng suy thận mãn tính. Theo dự phóng của Bộ Y tế Thái Lan, nếu không có kế hoạch phòng ngừa, các chi phí chăm sóc sức khỏe có nguy cơ tăng gấp bốn lần trong vòng mười năm tới. Do vậy, giới chuyên gia đặt mục tiêu giảm tiêu thụ 30% muối từ đây cho đến cuối năm 2026.
Cơ quan y tế DPS khuyên người tiêu dùng ở Thái Lan nên ăn uống lành mạnh hơn, chọn rau quả, ngũ cốc, trứng gà, thịt cá và đồng thời nên tránh ăn quá nhiều đường, muối và các chất béo động vật. Ngoài việc quan tâm nhiều hơn nữa các vấn đề dinh dưỡng, giới chuyên gia cũng khuyên người tiêu dùng Thái Lan cũng nên tập thay đổi dần dần thói quen : hầu hết người Thái có xu hướng mua thức ăn từ các quán ăn nhỏ hay các quầy bán hàng trên đường phố, vì sợ làm mất lòng nên họ thường ngại yêu cầu người bán giảm bớt đường, nước mắm cũng như một số gia vị. Điều này góp phần duy trì những thói quen ăn uống thiếu lành mạnh, trong khi tốt nhất vẫn là ta nên bớt mua các món ăn được chế biến sẵn và chịu khó đi chợ rồi tự nấu ăn ở nhà.
Theo RFI
