Một cuộc nghiên cứu mới với hơn 3,000 bà mẹ không tìm thấy bằng chứng cho thấy việc phụ nữ mang thai tiếp xúc với lượng nhỏ thuốc trừ sâu thường gặp trong thực phẩm có liên hệ với những dấu hiệu tự kỷ nơi con cái sau này.

Kết quả, đăng ngày 24 tháng 8 trên JAMA Pediatrics, đi ngược lại một trong những hướng giải thích mà Bộ Trưởng Y Tế và Dịch Vụ Nhân Sinh Robert F. Kennedy Jr. cho rằng cần được điều tra trong việc tìm nguyên nhân khiến số trẻ được chẩn đoán tự kỷ tại Hoa Kỳ tăng lên.

Các nhà nghiên cứu thuộc Đại Học New York phân tích mẫu nước tiểu lấy từ phụ nữ trong thời kỳ mang thai để đo những chất còn lại sau khi cơ thể tiếp xúc với thuốc trừ sâu organophosphate, một nhóm hóa chất được dùng rộng rãi trong nông nghiệp và có thể để lại lượng rất nhỏ trên rau quả.

Gần như tất cả phụ nữ tham gia đều có thể phát hiện những chất này trong cơ thể. Tuy nhiên, mức phơi nhiễm cao hơn không đi kèm với nhiều khó khăn hơn về giao tiếp xã hội hoặc những đặc điểm thường thấy nơi trẻ tự kỷ.

Những bà mẹ tham gia nghiên cứu từ năm 1997 đến 2019. Mỗi người cung cấp một mẫu nước tiểu trong lúc mang thai. Nhiều năm sau, họ trả lời một bảng gồm 65 câu hỏi về cách con mình giao tiếp và ứng xử xã hội, chẳng hạn khả năng nhận biết cảm xúc của người khác hoặc khó khăn khi nhìn thẳng vào mắt người đối diện.

Có một điểm quan trọng: cuộc nghiên cứu không xác định trẻ có mắc chứng tự kỷ hay không. Các nhà khoa học chỉ đo những đặc điểm thường liên quan đến tự kỷ, đặc biệt trong khả năng giao tiếp xã hội.

Các tác giả cũng không loại trừ khả năng thuốc trừ sâu có thể gây ảnh hưởng ở những người tiếp xúc với liều rất cao hoặc ở những người có khuynh hướng di truyền đặc biệt. Vì vậy, kết quả không có nghĩa mọi loại thuốc trừ sâu trong mọi mức độ phơi nhiễm đều đã được chứng minh là vô hại đối với sự phát triển thần kinh.

Kennedy lâu nay cho rằng sự gia tăng các trường hợp tự kỷ phải có một nguyên nhân từ môi trường. Ông từng nêu thuốc trừ sâu, chất phụ gia thực phẩm, nấm mốc, thuốc men, béo phì, siêu âm và chất ô nhiễm trong nước là những yếu tố cần được điều tra. Tuy nhiên, ông chưa tuyên bố rằng thuốc trừ sâu đã được chứng minh là nguyên nhân gây tự kỷ.

Giới nghiên cứu hiện cho rằng tự kỷ nhiều phần xuất phát từ một sự kết hợp phức tạp giữa yếu tố di truyền và môi trường, chứ chưa có bằng chứng cho thấy một chất độc hay một nguyên nhân duy nhất có thể giải thích toàn bộ hiện tượng. Hàng trăm gene đã được xác định có liên quan đến chứng tự kỷ.

Theo Trung Tâm Kiểm Soát và Phòng Ngừa Bệnh Tật Hoa Kỳ (CDC), khoảng một trong 31 trẻ tám tuổi tại Hoa Kỳ được xác định thuộc phổ tự kỷ trong năm 2022, so với khoảng một trong 150 trẻ khi chương trình theo dõi toàn quốc bắt đầu vào năm 2000. Tuy nhiên, các nhà khoa học vẫn còn tranh luận bao nhiêu phần của mức gia tăng này là do số người thực sự mắc tự kỷ tăng và bao nhiêu phần đến từ tiêu chuẩn chẩn đoán rộng hơn, việc khám tìm bệnh tốt hơn và nhận thức của phụ huynh cũng như giới y khoa ngày càng cao.

Cuộc nghiên cứu mới vì vậy chưa giải đáp câu hỏi lớn về nguyên nhân tự kỷ. Nhưng ít nhất đối với lượng thuốc trừ sâu thông thường mà phụ nữ có thể tiếp xúc qua thực phẩm và môi trường, các nhà nghiên cứu không tìm thấy bằng chứng cho thấy đó là lời giải cho sự gia tăng các trường hợp tự kỷ tại Hoa Kỳ.

Theo Jenni Fink, Newsweek/Yahoo News, 1 tháng 9, 2026; nghiên cứu đăng trên JAMA Pediatrics.