Những Ngọn Nến Sáng Rực Dòng Danube

Viktor Orbán Thất Cử


Thủ tướng Hungary Viktor Orbán, người tự nhận là người đi đầu trong mô hình "dân chủ phi tự do" và là một trong những nhà lãnh đạo cực hữu nổi bật nhất thế giới, đã thừa nhận thất bại trong một cuộc bầu cử với kết quả áp đảo, chấm dứt 16 năm nắm quyền của ông. Tờ New York Times (NY) gọi Viktor Orban là “một ngôi sao dẫn đường đối với các chiến binh văn hóa thuộc phong trào MAGA cũng như những người theo chủ nghĩa dân túy cánh hữu tại châu Âu.”


Orbán đã chấp nhận thua Péter Magyar, vốn là một cựu nhân vật trung thành của Orbán, nay là lãnh đạo đảng đối lập Tisza và sẽ là tân thủ tướng Hungary ngay khi Quốc Hội mới đắc cử nhóm họp.


Với hơn 80% số phiếu đã được kiểm đếm, đảng Tisza chiếm khoảng 53,7% phiếu bầu theo danh sách đảng và 138 trong tổng số 199 ghế trong Quốc Hội. Liên minh Fidesz-KDNP của Orbán tụt xuống còn 37,7% và chỉ còn 55 ghế. Tỷ lệ cử tri đi bầu đạt kỷ lục 79,5%, cao nhất trong kỷ nguyên hậu cộng sản của Hungary, và số cử tri ghi danh đi kêu gọi bầu cử với số lượng chưa từng thấy kể từ những năm 1990.


Truyền thông dẫn lại lần xuất hiện rất nhanh, mang đầy vẻ trầm tư tại trụ sở chiến dịch tranh cử của đảng Fidesz, ông Orbán đã thừa nhận quy mô của thất bại. “Kết quả bầu cử vẫn chưa chính thức, nhưng tình hình hiện tại đã trở nên dễ hiểu và rõ ràng,” ông phát biểu. “Những kết quả này tuy rất đau lòng đối với chúng tôi, nhưng lại hoàn toàn dứt khoát.” Ông đã gửi lời chúc mừng tới ông Magyar, đồng thời nói thêm rằng: “Trách nhiệm và cơ hội cầm quyền đã không được trao cho chúng tôi.”


Một thất bại làm chấn động phe cánh hữu toàn cầu


Những gì đang diễn ra ở Hungary như một một cơn gió ngược, gây chấn động đối với một chính trị gia từng tự định vị mình là người cha đỡ đầu về mặt tư tưởng của cuộc nổi dậy theo chủ nghĩa dân túy trên phạm vi toàn cầu. Ông Orbán đã dày công vun đắp mối quan hệ cá nhân mật thiết với Tổng thống Nga Vladimir Putin, liên tục ngăn chặn hoặc trì hoãn các lệnh trừng phạt của Liên minh Châu Âu cũng như viện trợ quân sự dành cho Ukraine. Đồng thời duy trì sự phụ thuộc của Hungary vào nguồn năng lượng từ Nga.


Về đối nội, ông Orbán đã sửa đổi Hiến Pháp quốc gia, thâu tóm hệ thống tòa án, quốc hữu hóa phần lớn các cơ quan truyền thông và sử dụng các hợp đồng nhà nước để kiến ​​tạo một tầng lớp tài phiệt trung thành với mình.


Giới phê bình gọi đó là sự "thụt lùi dân chủ.” Trong khi đó, những người ủng hộ lại ca ngợi đây là một thành trì vững chắc nhằm ngăn chặn sự lạm quyền của chủ nghĩa tự do.


“Thụt lùi dân chủ” – nghe vô cùng quen thuộc với những gì người Mỹ đang nhìn thấy trên sân nhà.


Không ngạc nhiên, vì thời gian gần ngày tổng tuyển cử ở Hungary, Donald Trump và chính quyền gần như dốc toàn lực để tạo ra sự can thiệp đầy tiếng vang.


Donald Trump đã nhiều lần công khai ủng hộ ông Orbán. Chỉ vài ngày trước cuộc bỏ phiếu, Trump đã nói qua loa ngoài từ điện thoại của JD Vance trước đám đông tại một chiến dịch ở Budapest rằng: “Tôi sẽ sát cánh cùng ông ấy đến cùng.” Phó Tổng thống JD Vance khi đó, ngày 7/4, đã bay từ Washington đến đứng kề vai sát cánh cùng ông Orbán trong chiến dịch tranh cử chật kín người. Vance cầm cánh tay của Orbánvà tuyên bố: “Viktor Orbán chắc chắn sẽ giành chiến thắng.”


Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cũng có chuyến thăm vào Tháng 2, hứa hẹn về một “thời kỳ hoàng kim” trong quan hệ giữa Hoa Kỳ và Hungary.


Những nỗ lực của chính quyền Trump là điều bất thường đối với một chính quyền Mỹ đương nhiệm khi công khai vận động tranh cử trong một cuộc bầu cử tại nước ngoài, theo nhận định của Newsweek. Tuy nhiên, tất cả dường như đã phản tác dụng.




Sáng nay, truyền thông khắp thế giới lan truyền hình ảnh các cử tri Hungary, trong đó nhiều người thuộc giới trẻ và cư dân thành thị, đã đi bỏ phiếu đông đảo để phản đối những gì họ coi là chủ nghĩa thân hữu, các bê bối tham nhũng và sự cô lập khỏi châu Âu. Các cuộc thăm dò dư luận trước bầu cử vốn đã cho thấy đà thăng tiến mạnh mẽ của ông Magyar. Tỷ lệ cử tri đi bầu đạt mức kỷ lục đã xác nhận cho cơn gió ngược này.


Sự trỗi dậy của Péter Magyar


Ông Péter Magyar, 44 tuổi, một cựu thành viên của đảng Fidesz đã “đoạn tuyệt” với chính quyền vào năm 2024, sau khi một bê bối ân xá tổng thống phơi bày những cáo buộc về nạn thân hữu. Ông đã sáng lập Tisza (Tôn trọng và Tự do) như một lựa chọn thay thế thuộc cánh hữu trung dung và ủng hộ EU. Đảng Tisza cam kết khôi phục nền độc lập tư pháp, gia nhập Văn phòng Công tố Châu Âu, chấm dứt sự phụ thuộc vào nguồn năng lượng từ Nga trước năm 2035, cũng như thu hồi hàng tỷ euro từ các quỹ của EU đang bị đóng băng.


Đêm Chúa Nhật giờ Budapest, phát biểu trước hàng chục ngàn người ủng hộ đang vẫy cờ bên bờ sông Danube, ông Magyar đã tuyên bố chiến thắng, pha lẫn giữa niềm vui chiến thắng đầy cảm xúc:


“Chúng ta đã làm được. Tisza và Hungary đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử này. Cùng nhau, chúng ta đã thay thế hệ thống của ông Orbán. Cùng nhau, chúng ta đã giải phóng Hungary, chúng ta đã giành lại đất nước của mình.”


Ông gọi kết quả này là “chưa từng có tiền lệ” và cam kết sẽ thực hiện các cuộc cải cách nhanh chóng: “Với thế đa số 2/3, chúng ta sẽ khôi phục hệ thống kiểm soát và cân bằng quyền lực.”


Mạng xã hội nhanh chóng tràn ngập hình ảnh người dân reo hò trên đường phố Budapest. Những chiếc xe bấm còi vang trời, những buổi thắp nến cầu nguyện và những tiếng hô vang khẩu hiệu “Chúng tôi không sợ hãi” – câu nói mà ông Magyar đã phổ biến rộng rãi trong quá trình vươn lên đầy ngoạn mục của mình. Bên ngoài tòa nhà Quốc Hội, đám đông vẫy cao những lá cờ tam tài của Hungary và cùng cất tiếng hát dưới vòm mái được chiếu sáng rực rỡ.


Reuters dẫn lời cô Dorina Nyul, một người ủng hộ đảng Tisza, 24 tuổi, chia sẻ rằng cô cảm thấy đây tựa như “cơ hội đầu tiên và cũng là cuối cùng của chúng tôi sau một khoảng thời gian thực sự dài, để thực sự có thể thay đổi hệ thống.”


Tại trụ sở của đảng Fidesz, một số người trung thành lâu năm đã lau nước mắt. Bản thân ông Orbán tỏ ra điềm tĩnh nhưng trầm lắng, một sự tương phản rõ rệt với hình ảnh người chiến binh đầy khí thế từng thống trị nền chính trị Hungary suốt cả một thế hệ.


Thế Giới


Thế giới đang hướng về Budapest. Các nhà lãnh đạo châu Âu đã không chút chậm trễ trong việc hoan nghênh thời khắc đổi chủ sau 16 năm. Thủ tướng Đức Friedrich Merz, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Thủ tướng Anh Keir Starmer và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy đều gửi lời chúc mừng tới ông Magyar, xem kết quả này là một thắng lợi cho sự đoàn kết châu Âu và các chuẩn mực dân chủ. Thủ tướng Ý Giorgia Meloni, bản thân cũng là một chính trị gia theo chủ nghĩa dân túy, đã gửi lời cảm ơn chừng mực tới ông Orbán, đồng thời chúc mừng người chiến thắng.


Đến giờ phút này, chưa thấy mạng xã hội Truth Social Media nhắn tin chia buồn và chúc mừng. Ông Orbán từng là đồng minh Châu Âu thân cận nhất của Trump, là hình mẫu cho chính sách đối ngoại America First và là người thường xuyên lên tiếng chỉ trích viện trợ của Mỹ dành cho Ukraine.


Hiện tại, Budapest đang tràn ngập niềm vui. Hungary dường như đã sẵn sàng chuyển hướng. Sau 16 năm đi theo tầm nhìn của một cá nhân duy nhất, cử tri đã lựa chọn một con đường khác, một con đường hướng về phương Tây, và bác bỏ quan niệm cho rằng sự cai trị độc đoán là cách duy nhất để bảo vệ bản sắc dân tộc.


Những ngọn nến chiến thắng sẽ thắp sáng dòng sông Danube những ngày này, tượng trưng một điều đã trở nên rõ ràng không thể chối cãi: Hungary đã bỏ phiếu cho sự thay đổi, và sự thay đổi ấy đã thực sự đến.

Kalynh Ngô